Momenteel interview ik met enige regelmaat studenten van de HBO-opleiding waar ik lesgeef voor het prachtige internettijdschrift De Leunstoel. De ironie van het lot wil dat Alfred van der Helm en ik de eersten waren die de toen nog onbekende Ehsan Jami een interview afnamen. Ehsan was op dat moment student aan de opleiding waar ik momenteel aan verbonden ben, maar waarvan ik destijds het bestaan niet afwist. Je zou dus achteraf kunnen zeggen dat hij de eerste was in die reeks. Het interview verscheen eerder in De Rauie Règâh, Zesde jaargang,
nummer 4, donderdag 27 januari 2005. In mijn brief aan Marcel Duyvestijn in De Leunstoel refereer ik aan dit interview vandaar dat ik hem nu ook op De Willem Publiceer.
Politieke partijen zijn geen gezelligheidsverenigingen.
Hoewel? Dat zijn ze natuurlijk ook, of ze zouden dat moeten zijn. Maar
politieke bijeenkomsten zijn niet erg geschikt om je partijgenoten ‘als
mens’ te leren kennen. De agenda’s zijn altijd veel te vol en er wordt
veel te serieus en zwaarwichtig gepraat. In de pauzes en na afloop in de
kroeg klieken meestal dezelfde groepjes samen en die kennen elkaar al.
Dit geldt eens te meer voor de ‘allochtone PvdA-er’. Wij realiseren ons
dat de allochtone leden waar wij mee omgaan ‘Nederlanders’ met een wat
afwijkende geboorteplaats zijn. De PvdA heeft echter moeite met het
formuleren van een eenduidige politiek t.o.v. ‘allochtonen’. Een
probleem dat in ‘De kaasstolp aan diggelen’ al werd gesignaleerd,
manifest werd toen Ayaan Hirsi Ali de PvdA verliet en in het post-Van
Gogh tijdperk extra nijpend wordt.
Welke positie nemen onze allochtone leden in deze discussie in? De Rode Reiger gaat op onderzoek uit.
Als eerste spraken wij met Ehsan Jami. Ehsan is 19 jaar en
komt oorspronkelijk uit Iran. In zijn woorden: “Een land zonder
democratie. Een land zonder wetten. En een land dat geregeerd wordt met
de koran in de ene hand en een zwaard in de andere.” Hij is lid geworden
van de PvdA in november 2003. Vooral vanwege zijn geloof in
sociaal-economisch stabiliteit. Hij heeft echter kritiek op het
integratie en immigratie beleid. “Ik heb het vermoeden dat de PvdA het
Paarse gedachtegoed nog handhaaft. Veel vrienden van mij vinden dat mijn
standpunten niet matchen met het PvdA gedachtegoed. Maar ik geloof dat
de PvdA het beste voor heeft met de Nederlandse bevolking. En ik geloof
dat je binnen een systeem alleen veranderingen kan aanbrengen. Dus niet
zomaar overstappen naar een andere partij zoals Ayaan Hirsi Ali.”
In de ouderlijke flatwoning van Ehsan Jami in het kalme Voorburg
strijkt op een al even kalme winteravond de Rooie Reiger neer voor een
interview. Leidraad is een kwartet moties, ingediend bij het
Partijbestuur van de PvdA.
Je bent bestuurslid van de afdeling Leidschendam-Voorburg van
de Partij van de Arbeid. Veel allochtonen in de Voorburgse politieke
arena?
In Voorburg ben ik de eerste Iraniër, om niet te zeggen de
eerste allochtoon die tot het lokaal bestuur van de PvdA is
doorgedrongen. Maar daarbij hoeft het niet te blijven, want voor de
gemeenteraadsverkiezingen ga ik mij in 2006 verkiesbaar stellen en word
dan wellicht de eerste niet-autochtoon in de Voorburgse raad.
En je hebt je draai gevonden?
Ja hoor, het functioneren als partijlid gaat heel goed. Zo heb
ik vier moties opgesteld, die alle betrekking hebben op het
allochtonenbeleid. Drie ervan zijn door het afdelingsbestuur goedgekeurd
en worden nu bij het Partijbestuur in Amsterdam ingediend.
De eerste motie luidt:
Eerwraak dient te worden geregistreerd als apart misdrijf.
Het is een schande dat zoiets in Nederland voorkomt. Gezien
de zeer specifieke culturele achtergrond, verdient eerwraak een aparte
plek in het Wetboek van Strafrecht. Het is voor Nederland een nieuw
fenomeen, overgekomen uit landen als Turkije en Marokko, en kan alleen
adequaat worden aangepakt als het als zodanig ook onderkend wordt. Het
is moord, maar geen ‘gewone’ moord. Het wordt ook vaak al aangekondigd
door bedreigingen, maar het Nederlandse systeem kan niet optreden tegen
‘aangekondigde misdrijven’.
Speelt zoiets ook onder de Iraniërs in Nederland?
Naar schatting bevinden zich in Nederland zo’n
vierentwintigduizend Iraanse immigranten; daarvan is 90% heel liberaal
ingesteld. Onder hen komt eerwraak niet voor. Eerwraak komt vooral voort
uit de cultuur van laagopgeleide immigranten uit islamitische gebieden.
Het merendeel van de Iraniërs die hierheen is gevlucht voor het
verstikkende regime van Khomeini was hoog opgeleid. In Iran behoorden
zij tot de westers georiënteerde, verlichte intellectuele kringen.
Wanneer ben je zelf hierheen gekomen?
Tien jaar geleden ben ik vanuit Iran met mijn ouders
meegevlucht naar Nederland. Inmiddels hebben we de Nederlandse
nationaliteit verworven. De band die ik met mijn nieuwe vaderland heb
opgebouwd is zo hecht dat mijn moeder mij het wel eens kwalijk neemt dat
ik mij niet zo met de Iraanse cultuur identificeer.
Voor zover die Iraanse cultuur door de islam wordt bepaald, moet ik er inderdaad niets van hebben.
Ik vind het een probleem dat veel allochtonen in Nederland nog
met hun hart in het land van herkomst leven. Je bent hier, dus je moet
ook hier leven!
We merken dat je wat moeite hebt met de term ‘allochtoon’?
Engelsen, Amerikanen, Japanners in Nederland zijn óók
allochtoon, maar die blijven altijd buiten het allochtonendebat.
Maar om ons neer te leggen bij het algemene gebruik van de term
‘allochtoon’ voor Turken, Marokkanen en alles wat daarmee op één
(Islamitische) hoop wordt gegooid?
Het probleem is dan dat het gros van de allochtonen zo sterk op
de koran georiënteerd blijft. De islam is heel intolerant. In 1998 heeft
het Europese Hof vastgesteld dat de Islamitische wet, de sha’ria, in
menig opzichtig onwettig is naar de maatstaven van het Europese recht.
In Nederland kunnen verschillende koranteksten wegens “haatzaaien”
strafbaar worden gesteld.
Geldt dat dan ook niet voor de Bijbel? Vooral in het Oude Testament wordt heel wat
afgemoord in naam van God.
Voor zover er in de Bijbel al haatzaaiende teksten zouden
voorkomen, wordt vanaf de kansel in ieder geval niet opgeroepen om die
ook in de praktijk te brengen.
Je hebt zelf in Iran nog onder Khomeini geleefd...
Mijn grootouders waren nog moslim, maar mijn was vader
ongodsdienstig en heeft mij altijd vrij gelaten om mijn eigen weg te
zoeken op dat gebied. Mijn moeder heeft zich merkwaardig genoeg tot het
christendom bekeerd.
Als apotheker was mijn vader tevens politiek actief. Omdat hij
anti-Khomeini was, is hij uiteindelijk Iran uitgevlucht. Als Arts zonder
Grenzen is hij er ongemerkt trouwens nog teruggekeerd, om hulp te
verlenen na de aardbeving in Bam.
In tegenstelling tot sommige berichten is het dagelijks leven in
Iran niet dragelijk. Neem alleen al de meer dan levensgrote affiches
die ze daar op de muren plakken van Sheik Yassin, de leider van de
Hamas-terroristen!
In de heilige stad Mashad, waar het graf is van de profeet Ali,
worden zweet en stof van de vloeren opgeveegd en als heilig verkocht.
Dat gaat heel wat verder dan die flesjes met Lourdeswater, waar sommige
Katholieken nog mee rondopen.
Maar het shi’ïtische Iran heeft toch geen banden met het soennitische Al Qaeda?
Als politiek en religie een verbond aangaan, is het gezamenlijke
doel het enige dat telt. Om de gemeenschappelijke vijand aan te vallen
steunt Iran dus het terrorisme – ook al is dat soennitisch geïnspireerd.
En hoe heb je als kind daaronder gehouden?
In Iran heb ik natuurlijk alleen mijn prille jeugd doorgebracht,
maar daarbij heb ik het geluk gehad dat mijn vader als arts een bijna
heilige status genoot. Ook ik genoot daar van privileges. Wel moest ik
meebidden met de algemene godsdienstoefeningen. Maar koranlessen heb ik
niet hoeven volgen.
Je tweede motie?
Dat is:
Verspreidingsbeleid is hard nodig. In Rotterdam
zijn de nodige resultaten geboekt. Jammer dat de PvdA daar niet in is
gestapt. “Integratie met behoud van eigen cultuur” – dat is kolder. Nu
nòg is het een taboeonderwerp. Dat komt door de achterban, die voor een
belangrijk deel uit allochtonen bestaat. De Raad van Moskeeën is
PvdA-georiënteerd, belangrijke Marokkaanse woordvoerders…
Het rapport-Patijn?
Veel te soft. Het is allemaal zo algemeen verwoord, dat je het
er niet mee oneens kan zijn. Geen speld tussen te krijgen, maar concreet
kan je er helemaal niets mee beginnen.
De PvdA gaat bij verkiezingen grote winst boeken, maar dat is
niet te danken aan de eigen opstelling van de PvdA, maar aan de onvrede
met het huidige kabinet.
De gevolgen voor de verhouding allochtoon-autochtoon zijn
funest. Van enige spreiding van huisvesting komt niets terecht. Kijk
maar naar de Schilderswijk, die zich onder PvdA-bestuurders tot een
zuiver allochtone wijk ontwikkeld heeft.
En wie krijgen daar vrij spel? Turken en Marokkanen die hier
komen en de boel naar hun hand willen zetten.
Die vinden dat Nederlanders zich zouden moeten aanpassen aan de
allochtonen. Islamitische feestdagen willen ze invoeren!
Een voorbeeld uit Amsterdam: een muurschildering van een naakte vrouw moest verwijderd worden omdat ‘de
allochtonen’ zich daar aan stoorden. En ze deden het nog ook! Echt heel erg.
Jammer dat de PvdA over zulke zaken zo weinig principiële
uitspraken doet. Op die manier krijgen schreeuwers als Wilders vrij
spel.
Is het dan echt zo’n probleem?
Ja, gigantisch! De dominante religie in Nederland is altijd
christelijk geweest. Dat heeft zijn sporen nagelaten in onze politiek en
cultuur. Daar heb ik geen problemen mee. Maar een verlichte islam
bestaat niet.
En de oplossing?
Pas je aan! Binnenkort vindt in Voorburg een door mij belegde
discussie plaats: wat is maatgevend, de grondwet of de islam? Een jonge
imam in opleiding heeft mij het antwoord al gegeven: het woord van God
(de koran) staat boven het woord van de mens (de grondwet).
Je gaat je niet kandidaat stellen voor de nieuw op te richten Islamitische Partij?
Liever niet! Die partij, dat wordt een drama.
Toetreding van Turkije tot Europa?
Daar ben ik om economische en politieke redenen tegen. Momenteel
oogt Turkije redelijk stabiel, maar vergeet niet dat het leger een
voorname stabiliserende factor is. Je weet nooit… Er hoeft maar iets mis
te gaan, en dan komt alle macht die nu in handen van het leger is, weer
in handen van de fundamentalisten.
Maar voor we het vergeten: je overige moties?
Motie nummer 3:
Naturalisatie tot Nederlander dient met enig ceremonieel gepaard te
gaan. Nu kan je je bewijsje van Nederlanderschap bij de
gemeente afhalen. Maar het zou een officieel, feestelijk gebeuren moeten
zijn, à la een diploma-uitreiking. Het Nederlanderschap is immers iets
om trots op te zijn.
En de vierde motie?
Heeft het niet gered binnen de Voorburgse afdeling. Maar ook
mijn beoogde vierde motie was gericht op een strikter integratiebeleid:
Ontzet ouders die hun kinderen verwaarlozen uit de ouderlijke macht.
Weliswaar bestaat er al wet- en regelgeving op het gebied van de
kinderbescherming, maar de verwaarlozing die ik op het oog heb is
wederom een specifiek probleem bij allochtone ouders, zoals ook de
eerwraak uit mijn eerste motie een specifiek allochtoon probleem is.
Je zet stevig in, qua vreemdelingenbeleid, met maatregelen
die haaks staan op de gangbare PvdA-benadering. Nooit het idee gehad dat
je bij de verkeerde partij zit?
Nee hoor. Hoe anachronistisch de PvdA op dit punt ook is.
Vrienden vragen mij inderdaad regelmatig waarom ik niet voor de VVD heb
gekozen, in het spoor van Afshin Ellian en Ayaan Hirsi Ali. Hoewel ik
bezwaren heb tegen het allochtonenbeleid van de PvdA, kan ik mij heel
goed vinden in de ideeën op het gebied van werkgelegenheid,
ontwikkelingssamenwerking, ouderenbeleid, etcetera. Aan banden met het
historisch verleden hecht ik niet; het gaat mij om de affiniteit met de
huidige idealen. Die affiniteit heb ik met de idealen van de PvdA. Ik
ben in hart en nieren een sociaal-democraat.
Alfred van der Helm en Willem Minderhout
