Grenzen

Grenzen

Willem Minderhout

Inzending voor de Hofvijver Poëzieprijs 2012.

I - GRENZEN :

Begripsbepaling en verkenning

Een grens

Een grens is een lijn.

Wel lengte, geen dikte

Verloren in het landschap

Aangegeven door een paal

of door prikkeldraad waar

de grens precies doorheen loopt.

Als het waait wiebelt de grens heen en weer.

Eerste schermutseling: De uitdaging

‘En als ik mijn voet nu daar zet?’

‘Met alle respect, dan hebben wij

een geschil.’

‘Kunt u die grens niet verleggen?’

‘Graag, maar dan wel in uw richting!’

‘Zijn wij dan geen bevriende mogendheden?’

‘Wellicht. Maar beter een goede buur

dan een al te nabije vriend.’

 

Tweede schermutseling: De erfvijand

‘Natuurlijk bent u welkom op mijn erf

maar wel op mijn condities

en slechts voor een vooraf bepaalde tijd.

U kunt dat nalezen in

het aan u verstrekte visum.’

‘Maar ik wil hier graag

mijn tenten op slaan

mijn vee hoeden

en gebruik maken van

uw waterput.’

‘Daar komt niets van in

als u zich niet onmiddellijk terugtrekt

stuur ik de hofhond op u af

en verklaar ik u tot erfvijand.’

Derde schermutseling: de aanval

Na drie dagen op volle zee

bereikte mijn kanonneerboot

haar territoriale wateren.

Ik liet de torpedo’s gereed maken.

Wat dacht ze wel met haar ‘mijn en dijn’.

Het uur naderde, de spanning steeg.

Maar tevergeefs zocht ik een doelwit

in de woeste baren.

Door de deining zag ik de mijn te laat.

Schielijk trok ik mij terug.

Zwaar gehavend.

 

Terugkeer tot de Real Politik

Plots realiseerde ik me

dat ik mijn eigen grenzen

schromelijk verwaarloosd had.

Ik besloot me te scheren

en een nieuw overhemd

te kopen.

Blauw vanwege

de kleur van mijn ogen.

Achter mijn nieuwe schutswal

bereidde ik een charmeoffensief voor.

Wolken eau de toilette

- pour hommes -

overschreden de grens

en vulden de loopgraven.

Een eenzame vogel

floot een deuntje.

De wind ritselde in het struweel.

Verder bewoog er niets.

De grens leek onverdedigd.

Een aanval was het overwegen waard.

Een onverwachte wending.

Enkele uren voordat ik

de generale staf het bevel zou geven om

de grens te overschrijden

was er sprake van

een onverwachte wending

in mijn gemoed.

Twijfel sloop in mijn hart

misschien zou ik vanavond

als overwinnaar

de lauwerkrans mogen dragen, maar …

Maar wat doet een overwinnaar

met overwonnenen

binnen zijn nieuwe grenzen?

Ik schreed door mijn hoofdkwartier

maar de ruimte was mij een ruw kleed aan 't bezwete lijf.  

In plaats van den werveldans der elementen

in mijn ertsen greep te willen vatten
oefende ik d'ivoren glimlach van den stille knaap.

Diplomatie! Handelsmissies!Bilaterale verdragen! Douane-unie!

De comparatieve kostentheorie der internationale handel niet te vergeten.

Argumenten zat

om de grens niet te doorbreken

maar poreus, zacht en meegaand te maken.

Ik besloot mijn strategie aan te passen.

Onthutst smeedden mijn troepen hun sabels om.

 

Tussen wal en schip

Tussen wal en schip

ligt water in de weg.

Soms hele wilde baren.

Want wal is wal en schip is schip

en als zij elkaar ontmoeten

schuurt ijzer op steen met

ijselijk geluid.

(Slechts gewapend met stootkussens

kan het schip – dikhuidig, maar gevoelig –

de wal verdragen.)

Een wankele loopbrug

verbindt

wal en schip

land en zee

geborgenheid en vrijheid.

Slechts moedige en sterke mensen

wagen het elkander halverwege te ontmoeten.

Zoet wiegend in de wind.

De Leunstoel Nieuwsbrie​f Jrg 10, Nr 2

Geachte lezers

Op donderdag 1 november 2012 is nummer 2 van jaargang 10 actief geworden.

Ga naar www.deleunstoel.nl

Als u liever van papier leest: zorg dat er voldoende papier in de printer zit en druk op de knop onderaan de inhoudsopgave.

Moet De Leunstoel 'dikker' worden of moet hij vaker verschijnen? Dat was de vraag waar ik vorige keer mee opende. Het pleit is voorlopig beslecht ten gunste van de voorstanders van 'dikker'. Lees het Redactioneel in dit nummer voor de verantwoording en houd ons vooral op de hoogte van wat u ervan vindt.

Als vanzelf drong zich in dit nummer het thema 'fietsen' op. Jaap van Lakerveld, Thomas van der Steen, Rebecca van Putten en Haitze Meurs schreven erover en Elène Klaren maakte er tekeningen bij; deze bij het gedicht De Schaduwwinnaar.

Willem Minderhout raakt niet uitgepraat over Europa en Madame de Merteuil, maar toch blijft hij als een schoenmaker bij zijn leest.

Evelien van Roemburg bericht uit Berlijn. Andere leden van de redactie zwermden in gedachten uit naar Wall Street (Claude), China (Frits) en Portugal (Maeve).

Abdelrachid Khalil moet denken aan onbekende familieleden in Syrië en de Libanon.

Hans Knegtmans bleef dicht bij huis om het Leids Filmfestival te bezoeken, maar hij ging ook met Peter Schröder mee naar het Kuifje-museum. Dik Kruithof ging op weg naar een lezing nog even bij een museum langs. Katharina Kouwenhoven is enthousiast over de Grote Bickerstraat, maar zou zelfs daar geen 130 willen worden. In het dorp waar Haitze Meurs woont lijkt de tijd stil te staan. Wat zag een Engelse damesgroep als Bananarama toch in een nederbiethit als Venus, vraagt Henk Klaren zich af.

Claude Aendenboom schrijft nu al een lofzang op Diederik Samsom. Of is het op Mark Rutte?

De plaatjes zijn van: Pepijn Lampe, Elène Klaren, Renée van den Kerkhof, LInda Hulshof, Katharina Kouwenhoven, Peter Schröder, Dik Kruithof en Henk Klaren.

Stuur dit bericht door aan vrienden, kennissen en familie; wat ons betreft uw hele adresboek!

Met vriendelijke groet namens de redactie,

Frits Hoorweg

 

Ga naar www.deleunstoel.nl

Oorlogsherinneringen van mijn Nieuw-Zeelandse oom en tante.

Mijn oom Joop (broer van mijn moeder) en zijn vrouw Wil werden geïnterviewd toen ze in Nieuw-Zeeland een tentoonstelling over Anne Frank bezochten. De meeste herinneringen gaan over het grootouderlijk huis in de Spaarnrijkstraat in Haarlem. In diezelfde straat ben ik geboren. 

De dappere Duitse vrouw die gedurende de oorlog haar Joodse man verborgen hield heette mevrouw Elekan. Ik moet haar als peuter nog gekend hebben maar ik herinner me haar alleen van de verhalen. 

Tears flow for couple who were in occupied Holland

NORTH TARANAKI MIDWEEK

Powerful emotions: Johannes and Willy-Louise Krook have been greatly moved by the 'Anne Frank A History For Today' exhibition now showing in the Lane Gallery at Puke Ariki.

Mr Krook's eyes become moist. Mrs Krook wipes away tears. Flashes of memory come back unbidden when Johannes and Willy-Louise Krook walk in to the Anne Frank - A History For Today exhibition at Puke Ariki.

Both the Dutch husband and wife are surprised with the emotions that engulf them when they look at the photographs lining the Lane Gallery.

"The first time I came here I had tears," Mrs Krook says. "And then the second time I had tears. I did not expect to be so affected by it."

The exhibition tells the story of Anne Frank, the Jewish girl who wrote the famous diary about hiding from the Germans in Amsterdam during World War II.

Lining the walls are more than 200 personal photographs from the Frank family and excerpts from Anne's diary, along with details about the rise of Hitler and Nazi Germany and the Holocaust.

Seventy years on, those photos come alive for Mr and Mrs Krook.

"Anne looked exactly like a girl I went to school with, a Jewish girl, Netty. She survived," she says.

"It's nothing new," he says. "All those photos are in your mind already because we seen them before and we have seen all the Germans."

He points to a picture of soldiers on the move in a city street in The Netherlands.

"They would march and they would start to sing," he says, breaking into song. "They were very beautiful singers. In some ways you liked it, but in other ways you were disgusted with it. It's ingrained in your memory."

During WWII, Mr and Mrs Krook were children living in a city called Haarlem, 25km from Amsterdam.

When the war started in 1939, he was aged nine and she was eight. They lived in nearby streets and their school and the next door kindergarten were occupied by the Germans.

"Our neighbour was a woman who had no contact with the people in the street. She was German and her husband was a Jew. He was elderly. We knew him wearing a star (of David)," says Mr Krook, now aged 80.

"He suddenly disappeared from the scene. When the liberation came he popped out of the house and we were astonished because he had been hiding there for all those years."

Mr Krook believes that being German must have helped her tremendously. "Because how could she escape all the searches?"

That same woman was also part of the resistance and when the electricity was cut off and illegal radio messages could not longer be transmitted, she helped pass on news via an underground newspaper.

Their home was in a row of houses separated by wooden fences. A clog would be put on the fence and she would hide the news inside it, the Krook family would read it and put it back.

"She was an incredible person and it's only now I realise how courageous she was," he says.

Mrs Krook, now 79, has a vivid memory of watching a young man jumping over fences and hiding to escape being taken away to a labour camp in Germany during a "razzia", a round-up of able-bodied men needed for work.

She also remembers seeing Dutch women who fell in love with German soldiers having their heads shaved after liberation.

Both Mr and Mrs Krook are absolutely clear that the Germans weren't all bad. They say the SS and the Nazis who destroyed the governments of occupied countries were to be feared, but the ordinary soldiers were fathers and sons.

The German soldiers were very disciplined and they never harmed anyone and so the civilians never had anything to fear from the soldiers," he says.

During what the Krooks describe as "the hunger winter" of 1944/45, when the railways were on strike, the coal had run out, the shops and schools were shut and there was no fuel, his job was to find wood.

"Any trees were targets of tree choppers in the night – you had to do it to survive."His father and brother had the duty of going north to get food and their only transport was a bicycle with tyres that had been patched up about 20 times. Their staple diet was porridge made from sugarbeet and wheat, cooked in pots that had been fixed using metal plates, nuts, bolts and asbestos, and sometimes aluminium. "I remember eating blue porridge from the aluminium," Mr Krook says.

He also remembers that one night when he was out on an illegal wood raid, he got caught by a German soldier.The man, aged about 60, realised the youngster was sawing wood from a stump, so didn't send him off. Instead, he encouraged him, saying "schnell, schnell" ("quick, quick") and made sure the Dutch lad left with wood for his fire.

Mr Krook has never forgotten that man's compassion.So when the Mr and Mrs Krook stand amidst the photos of the Anne Frank exhibition, they are flooded with a thousand memories and mixed emotions. And the tears come.

The Krooks moved to New Plymouth in 1964. They have four adult children.

Anne Frank: A History For Today is on in the Lane Gallery until March 16.For more information contact Virginia Winder at Puke Ariki: winderv@npdc.govt.nz 

© Fairfax NZ News

De Leunstoel, Nieuwsbrie​f Jrg 10, Nr 1

Geachte lezers

Op donderdag 18 oktober 2012 is nummer 1 van jaargang 10 actief geworden.

Ga naar www.deleunstoel.nl

Als u liever van papier leest: zorg dat er voldoende papier in de printer zit en druk op de knop onderaan de inhoudsopgave.

De toestroom van nieuwe medewerkers houdt aan. Het gaat zo goed dat wij de 'oudjes' hebben moeten vragen het even rustig aan te doen. Ze reageerden daar niet unaniem enthousiast op. Moet De Leunstoel 'dikker' worden of moet hij vaker verschijnen? Als u daar een mening over hebt horen wij het graag. Reageer!

Onze nieuwste aanwinst heet Thomas Koning en hij begint met een (verlate) tirade tegen het verkiezingscircus. En dat terwijl Linda Hulshof er, getuige deze tekening, juist plezier in leek te krijgen.

Ook Peter Schröder (Avondje X), Hester Torn (Schaamlipcorrectie) en Sebastiaan Capel (Juxtapositie) blijven dicht bij de actualiteit. Van Claude Aendenboom (Your own personal Freud) zou je na enig nadenken hetzelfde kunnen zeggen. Jaap van Lakerveld herleeft een heel persoonlijk, ook recent, verdriet (Zwaar en licht).

Nostalgie is er ook: Joop Quint gaat weer terug naar Texel en Haitze Meurs verkneukelt zich over zijn dorp aan de rivier. Rebecca van Putten is in gedachten weer even in Toscane.

Maeve van der Steen pakt het Venetiaans aan. In Belgisch Limburg ontmoet Frits Hoorweg culinair onderlegde politici. Ook Henk Klaren ging op reis, net als Katharina Kouwenhoven. Zij vloog naar New York, maar heeft op die stad nogal wat aan te merken. Dik Kruithof kwam bij toeval in Zevenaar terecht en Thomas van der Steen fietste een eind om heel veel auto's te bekijken. De film die Hans Knegtmans ging bekijken heeft veel stof doen opwaaien. Bas Geeraets ging weer eens met de trein.

Abdelrachid Khalil trad ridderlijk op en werd in dank bijna zelf opgepakt. Nog burlesker is het avontuur dat Willem Minderhout beleefde.

De plaatjes zijn van: Pepijn Lampe, Elène Klaren, Renée van den Kerkhof, LInda Hulshof, Katharina Kouwenhoven, Peter Schröder, Dik Kruithof en Henk Klaren.

Stuur dit bericht door aan vrienden, kennissen en familie; wat ons betreft uw hele adresboek!

Met vriendelijke groet namens de redactie,

Frits Hoorweg

 

Ga naar www.deleunstoel.nl

De Leunstoel Nieuwsbrie​f Jrg 9, Nr20

 

Geachte lezers

Op donderdag 27 september 2012 is nummer 20 van jaargang 9 actief geworden.
 

Ga naar www.deleunstoel.nl
 

Als u liever van papier leest: zorg dat er voldoende papier in de printer zit en druk op de knop onderaan de inhoudsopgave.

De Leunstoel is bijna net zo oud als de Euro, maar nog springlevend! Het laatste nummer van de 9e jaargang is (toevallig) een themanummer over Europa.
 

René Cuperus brengt de discussie op gang met een overview van meningen. Volgens Paul Bordewijk blijft veel gedachtegoed over Europa steken in steeds fletser wordende retoriek, maar Willem Minderhout gaat systematisch in op het functioneren van haar organen, het democratisch gehalte. Volgens Peter Schröder moeten wij zorgen dat er meer Nederlandse ambtenaren in Brussel gaan werken. Renée van de Kerkhof maakte deze illustratie bij het thema.

Europa is lang geleden begonnen als een verrukkelijke vrouw die werd ontvoerd door de oppergod Zeus, in de gedaante van een stier. Ruurd Kunnen onderzoekt in Griekenland hoe het zit met ons gevoel voor geschiedenis. Bas Geeraets gaat terug in de tijd en droomt van een grenzeloos Europa, terwijl Rebecca van Putten nog maar al te goed weet hoe het was mèt die grenzen.
 

Dik Kruithof gaat voor de gelegenheid (tevergeefs) op zoek naar het Europa-museum. Nu eens is het Europa van de EU nergens te vinden en dan weer steekt het overal zijn kop op, volgens fietser Thomas van der Steen. Willem Minderhout hoopt dat medaillespiegels ons kunnen helpen aan meer Europa-gevoel. Brusselse spruitjes op z'n Spaans klaargemaakt, dat zet Maeve van der Steen ons voor. Claude Aendenboom en Jaap van Lakerveld doen hun best het thema van wat contrapunten te voorzien.
 

Gelukkig is er ook nog klein, dorps nieuws. Haitze Meurs bericht over wonderbaarlijke gebeurtenissen in Beusichem en Frits Hoorweg wandelde van Leiden naar Katwijk. Er is amusante fictie van Carlo van Praag, die waar gebeurd lijkt en een feitenrelaas van Cobi Klein, dat bedacht lijkt te zijn.

 

Volgens Hans Knegtmans is de film Ruby Sparks een sprookje, zolang het duurt. Katharina Kouwenhoven schrijft over de kunst van het vragen stellen. De nieuwe regering krijgt een ernstig advies van Sebastiaan Capel.
 

De nieuwste medewerker: Jacky Bax, stelt meteen een zeer fundamentele vraag aan de orde, misschien ook van belang voor het Europa-debat.
 

De plaatjes zijn van: Pepijn Lampe, Elène Klaren, Renée van den Kerkhof, LInda Hulshof, Katharina Kouwenhoven, Peter Schröder, Dik Kruithof, het GVH-archief en Henk Klaren.

Stuur dit bericht door aan vrienden, kennissen en familie; wat ons betreft uw hele adresboek!

Met vriendelijke groet namens de redactie,

Frits Hoorweg

Ga naar www.deleunstoel.nl

Het ware leven van Madame de Merteuil

Een vervolgverhaal in vele afleveringen.

De terugkeer van Huis Valmont (Merteuil 1)

Brief aan Hella Haasse (Merteuil 2)

Brief aan Madame de Merteuil (Merteuil 3)

Brief aan Frits Hoorweg (Merteuil 4)

Een ongeval met vreemde gevolgen (Merteuil 5)

Brief in een boek gevonden (Merteuil 6)

'Het ware leven van Madame de Merteuil' (Merteuil 7)

Madame de Merteuil leest Spinoza (Merteuil 8)

Omtrent de monarchie (Merteuil 9)

De executie van Damiens (Merteuil 10)

Madame de Merteuil is furieus (Merteuil 11)

Een ramp! (Merteuil 12)

Pratende apen (Merteuil 13)

Laveren in de liefde (Merteuil 14)

Ober: één trauma voor Madame! (15)

Brief aan Manon Lescaut (Merteuil 16)

Sanson, vijf generaties staatsdienaar (Merteuil 17)

De Leunstoel, Jrg 9, Nr18

Op donderdag 30 augustus 2012 is nummer 18 van jaargang 9 actief geworden.

Ga naar www.deleunstoel.nl
Als u liever van papier leest: zorg dat er voldoende papier in de printer zit en druk op de knop onderaan de inhoudsopgave.

En weer zijn er (drie) nieuwelingen: Myra Teeuwissen, Hester Torn en Bas Geeraets.
Hebt u ook ambities? Stuur ons een proeve van bekwaamheid!

Jaap van Lakerveld bezingt in dit nummer het vakantiegevoel, maar Rebecca van Putten geeft er met terugwerkende kracht op af. Niets doen verleidt zelfs Maeve van der Steen tot een greep in de suikerpot. Elène Klaren maakte er deze tekening bij:

Claude Aendenboom bouwt een woordenkasteeltje voor Boudewijn. Schuttingtaal wordt kunst in de brief van Willem Minderhout; of niet soms?

De 15-jarige Myra Teeuwissen reisde af naar Malawi en doet verslag. Hester Torn was in Rome en raakte gebiologeerd door een paar witte gympen. In Kassel is de Documenta, Dik Kruithof is er lyrisch over. Sebastiaan Capel vraagt zich af of een stad tegelijk levendig èn leefbaar kan zijn.
Katharina Kouwenhoven keek dit jaar de hele Tour en Frits Hoorweg beperkte zich tot het lezen van (reis)boeken. Volgens Henk Klaren was de muziek op het EK beter dan het voetbalspel.

Met pijn in z'n lijf op de fiets realiseert Thomas van der Steen zich dat hij ooit bewust gelukkig was. In de trein moet Bas Geeraets ineens denken aan een gezinsverpakking condooms. Peter Schröder haalt herinneringen op aan kindermeel.
Abdelrachid Khalil wordt uit de brand geholpen door een reddende engel. Bij de film 'A royal affair' duikt Hans Knegtmans in het verleden. Willem Minderhout werkt daar ijverig verder aan de verzamelde brieven van Madame de Merteuil.

De plaatjes zijn van: Pepijn Lampe, Elène Klaren, Renée van den Kerkhof, LInda Hulshof, Katharina Kouwenhoven, Peter Schröder, Dik Kruithof en Henk Klaren.

Frits Hoorweg

Ga naar www.deleunstoel.nl